+
+
Mad honey is een donkere, roodachtige honing uit de Himalaya en uit het Zwarte Zeegebied in Turkije. Hij wordt gemaakt door bijen die nectar verzamelen van bepaalde rododendronbloemen. Deze nectar bevat natuurlijke stoffen die grayanotoxinen heten en in de honing terechtkomen. In dit artikel lees je waar mad honey vandaan komt, hoe hij in Nepal wordt geoogst en wat de wetenschap over grayanotoxinen zegt.
Wat is mad honey?
Mad honey komt uit de nectar van rododendronsoorten zoals Rhododendron ponticum en andere soorten die in de bergen groeien (Wikipedia: Mad honey, Wikipedia: Rhododendron ponticum). In Nepal wordt hij vooral gemaakt door de Himalaya reuzenhoningbij (Apis laboriosa), de grootste honingbij ter wereld (Wikipedia: Apis laboriosa). Deze bijen bouwen hun raten op steile rotswanden op grote hoogte.
Geschiedenis en cultuur
Mad honey heeft een lange geschreven geschiedenis. De Griekse schrijver Xenophon meldde rond 400 v.Chr. dat Griekse soldaten ziek werden nadat ze bij de Zwarte Zee honing hadden gegeten. In Nepal is de honingoogst een oude traditie van het Gurung volk in de middelste heuvels van het land. De oogst gaat vaak gepaard met rituelen om de geesten van de rotswand om bescherming te vragen.
De traditionele oogst
Honingjagers dalen de rotswanden af via touwladders van bamboe en gras. Met rook van brandende bladeren drijven ze de bijen weg van de raten en snijden ze de raten daarna los met lange bamboestokken. Het werk gebeurt op grote hoogte en is lichamelijk heel zwaar. Tegenwoordig leren minder jongeren het ambacht, en het toerisme heeft veranderd hoe en hoe vaak er wordt geoogst.
Grayanotoxinen: wat de wetenschap zegt
Grayanotoxinen zijn natuurlijke gifstoffen die voorkomen in rododendron en verwante planten (Wikipedia: Grayanotoxine). Ze werken op natriumkanalen in zenuw- en spiercellen. De medische literatuur beschrijft veel gevallen van zogenoemde mad honey vergiftiging. Typische symptomen in deze meldingen zijn duizeligheid, misselijkheid, lage bloeddruk en een trage hartslag, en sommige patiënten moesten in het ziekenhuis worden behandeld. De hoeveelheid grayanotoxine in een honing kan sterk verschillen, dus je kunt vooraf niet weten hoe een pot op iemand werkt. Mad honey is geen product dat wij verkopen.
Milieu en ethiek
De Himalaya reuzenhoningbij is afhankelijk van ongeschonden rotswanden en bossen. Te veel oogst en verlies van leefgebied zetten de volken onder druk. In Nepal werken natuurbeschermingsprojecten samen met lokale gemeenschappen om de oogst duurzaam te houden. Wie een honingjacht wil zien, kiest het best voor lokale gidsen en respecteert de regels van de gemeenschappen.
Veelgestelde vragen
Waarom heet het mad honey?
De naam komt van de grayanotoxinen in de honing. Ze komen uit rododendronnectar en kunnen vergiftiging veroorzaken.
Welke bijen maken mad honey in Nepal?
In Nepal wordt hij vooral gemaakt door de Himalaya reuzenhoningbij, Apis laboriosa, die haar raten op hoge rotswanden bouwt.
Wie oogst mad honey in Nepal?
De traditionele oogst wordt gedaan door honingjagers, vooral uit de Gurung gemeenschappen in de middelste heuvels van Nepal.
Is mad honey gevaarlijk?
De medische literatuur meldt veel gevallen van mad honey vergiftiging. Het gehalte aan grayanotoxine verschilt van honing tot honing.
